Shaping the future of animal health
Polska

Pasożyty wewnętrzne u koni – wrogowie publiczni

Niestety, temat „robaków” nadal nie traci aktualności pomimo, że już od lat regularne metody odrobaczania są szeroko stosowane przez właścicieli i hodowców. Nowoczesne i bezpieczne rozwiązania z zakresu odrobaczania to na przykład pasty podawane doustnie oraz tabletki do żucia o przyjemnym smaku. 

 

Na pastwisku, w sianie, na ścianach boksu... jaja oraz larwy pasożytów znajdują się wszędzie tam, gdzie przebywają konie. Im więcej koni przebywa w stadzie, i im mniejszy jest obszar, jaki mają do dyspozycji, tym większa liczba pasożytów. Wzmaga to oczywiście niebezpieczeństwo zarażenia: koń może połknąć jaja lub larwy pasożytów kiedy skubie trawę na pastwisku lub spożywa paszę. Jaja lub pasożyty rozpoczną następnie wędrówkę po organizmie konia, aż w końcu osiedlą się w jego układzie pokarmowym.

 

Od niedoborów pokarmowych do kolki

Pasożyty są odpowiedzialne za wiele negatywnych zjawisk: mogą powodować nieprzyswajalność pewnych substancji odżywczych, a także niebezpieczne kolki, zaparcia (które mogą prowadzić nawet do śmierci zwierzęcia), a także różne stopnie podrażnienia organów wewnętrznych, do których może dojść podczas migracji pasożytów przez organizm konia. Problemy mogą pojawić się w naczyniach krwionośnych, płucach, wątrobie, sercu oraz układzie pokarmowo-wydalniczym. W wielu przypadkach szkody mogą okazać się nienaprawialne, mimo że objawy inwazji pasożytów będą na początku bardzo trudne do zauważenia (albo nawet nie będzie ich wcale). Ostre przypadki robaczycy u koni objawiać się jednak mogą zmniejszeniem wydolności, gorszym wyglądem sierści, świądem u podstawy ogona, utratą wagi, opuchlizną, wadami rozwojowymi u źrebiąt itd.

Pasożyty zagrażają koniom w każdym wieku, od źrebiąt do najstarszych zwierząt. Organizm konia może sobie poradzić z kilkoma pasożytami, ale naszym celem jest to, żeby koń miał do czynienia z ich jak najmniejszą liczbą. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu przemyślanej strategii odrobaczania oraz prewencji, w której skład wchodzi utrzymywanie higieny (staranne usuwanie nawozu oraz sprzątanie boksu, usuwanie odchodów z pastwiska, zamienne użytkowanie pastwiska przez konie i przeżuwacze), oraz regularnego odrobaczanie przynajmniej cztery razy w roku. Staranne przestrzeganie tych zaleceń zapewni Państwu sukces w walce z pasożytami.

robaki.jpg

Larwy gzów można wyeliminować dzięki jesiennemu odrobaczaniu
Fot. Cecilia Vieira-Bressan© VIRBAC – Wszystkie prawa zarezerwowane

 

Przynajmniej cztery razy w roku

Wdrożenie dobrej strategii odrobaczania nie może być tanie. Ale próby zaoszczędzenia pieniędzy na odrobaczaniu to fałszywa oszczędność, ponieważ koszty leczenia zarobaczonych koni wielokrotnie przekroczą pozorne oszczędności. Koszty leczenia zarobaczonego zwierzęcia mogą wynieść nawet kilka tysięcy złotych, a sukces nigdy nie jest zagwarantowany. Państwa lekarz weterynarii będzie w stanie doradzić Państwu wybór odpowiedniej strategii odrobaczania, dostosowanej do charakterystyki koni, charakterystyki stajni, pory roku itd. Ogólnie rzecz biorąc, eksperci zalecają w przypadku dorosłych koni plan odrobaczania cztery razy w roku, dostosowany do cyklu rozwojowego pasożytów.

- Odrobaczanie na początku sezonu pastwiskowego w kwietniu lub maju oraz wrześniu lub październiku, w zależności od pogody. W tej turze odrobaczania należy podać składniki aktywne działające przeciwko występującym wtedy powszechnie larwom tasiemca. Substancją aktywną jest najczęściej prazykwantel.

- Kolejne odrobaczanie powinno zostać przeprowadzone w połowie lata, pod koniec lipca lub na początku sierpnia, ponieważ w tym okresie na pastwiskach panuje największe natężenie larw pasożytów.

- Czwarte odrobaczenie należy przeprowadzić późną jesienią, około dwa tygodnie po pierwszych  przymrozkach. Jego celem jest wyeliminowanie larw gzów.

Ponieważ pasożyty mogą spowodować bardzo poważne spustoszenia w organizmie źrebiąt i młodych koni, zaleca się odrobaczanie ich bardzo często, nawet co sześć do ośmiu tygodni w sezonie pastwiskowym.

Żrebięta należy odrobaczać po raz pierwszy już w drugim tygodniu życia, ponieważ mogą one zarazić się ssąc mleko matki, w którym znajdują się niebezpieczne larwy węgorka końskiego.

Aby pomóc źrebakowi rozpocząć życie bez pasożytów, należy też odrobaczyć ciężarną klacz na około cztery tygodnie przed przewidywaną datą oźrebienia. Nowoczesne preparaty odrobaczające na bazie iwermektyny oraz prazykwantelu są bardzo bezpieczne i dobrze tolerowane przez źrebne klacze oraz źrebięta.

photo2.jpg

Odrobaczanie można przeprowadzać przy pomocy strzykawki, albo podając tabletki do żucia o smaku przyjemnym dla koni
Fot. Frédéric Decante © VIRBAC – Wszystkie prawa zarezerwowane

 

Wybór preparatu odrobaczającego

Specjalistyczna wiedza pozwala nam skutecznie walczyć z pasożytami, które ukrywają się w organizmie konia. Aby skutecznie stosować odrobaczanie, powinniśmy dysponować wiedzą o głównych rodzajach pasożytów oraz zasadach ich zwalczania. Większość schorzeń powodowanych przez pasożyty jest dziełem trzech rodzajów organizmów: glist, tasiemców oraz gzów. Szerokie spektrum działania iwermektyny przeciwko glistom oraz gzom jest dobrze udokumentowane. Inne substancje czynne, takie jak moksydektyna oraz pyrantel, także mają potwierdzone efekty w walce z tymi rodzajami pasożytów. Prazykwantel z kolei jest skuteczny przeciwko tasiemcom i eliminuje z sukcesem wszystkie trzy rodzaje tasiemców, które pasożytują na koniach.

W ostatnich czasach metody ochrony przed pasożytami znacznie się uprościły dzięki szerokiemu spektrum nowych środków pasożytobójczych, które są bezpieczne w użyciu i dobrze tolerowane przez konie. Szerokozakresowe preparaty łączące w swojej recepturze iwemektynę oraz prazykwantel są szczególnie polecane po to, aby jednocześnie pozbyć się wszystkich rodzajów pasożytów: glist, tasiemców oraz larw gzów.

Wiele koni broni się przed doustnym przyjmowaniem past pasożytobójczych podawanych za pomocą strzykawki. Z tego powodu na rynek zostały wprowadzone innowacyjne tabletki odrobaczające. Tabletki te przeznaczone są do żucia. Mają one taki sam skład jak pasty (inwermektyna lub mieszanka inwermektyna oraz prazykwantelu). Łatwo je podać koniowi z ręki (zostaną wtedy uznane za przysmak) lub domieszać do niewielkiej ilości paszy. Środki odrobaczające w tabletkach do żucia stanowią atrakcyjną i bezstresową metodę, która zamienia odrobaczanie w chwilę wspólnej przyjemności dla Państwa oraz dla konia.

Należy oczywiście pamiętać o tym, że środki odrobaczające trzeba zawsze podawać we właściwej dawce. Jeśli koń otrzyma za mało środka, odrobaczanie może się okazać nieskuteczne. Może to wręcz doprowadzić do zbudowania u pasożytów odporności na środek. Kalkulując właściwą dawkę powinni Państwo pamiętać, że konie półkrwi stają się w ostatnich czasach coraz większe i cięższe: już dziś ponad połowa z nich waży powyżej 600 kg. Jeśli będą Państwo odrobaczali takiego konia, mogą Państwo znaleźć u weterynarza pasty, które można stosować u koni do 700 kg żywej wagi, oraz tabletki do żucia dla koni do 800 kg żywej wagi.

photo3.jpg

Konie połykają jaja oraz larwy pasożytów podczas pasienia na pastwisku

photo4.jpg

Niewykształcony w pełni system odpornościowy sprawia, że źrebięta są szczególnie wystawione na ataki pasożytów
 Fot. Frédéric Decante © VIRBAC – Wszystkie prawa zarezerwowane

 

Tabletki czy pasta

Podawanie preparatu odrobaczającego co kwartał nie powinno być źródłem stresu ani dla konia, ani dla jego właściciela. Teraz mają Państwo możliwość wyboru pomiędzy tradycyjną aplikacją pasty za pomocą tubostrzykawki, oraz tabletkami do żucia, które są łatwe do dozowania i podawania.

Mała stajnia gdzieś na wsi. Dwa konie i cztery kuce. Właścicielka tego miejsca, Reka C., jest świadoma niebezpieczeństw związanych z występowaniem pasożytów, i dlatego regularnie co trzy miesiące odrobacza swoich sześciu pupili. Ale dzień odrobaczania to nie jest jej ulubiony dzień. „Podawanie środków odrobaczających często jest dla nas prawdziwym wyzwaniem” – mówi Reka.

 

Lekarz weterynarii  ma rozwiązanie

Na szczęście dla Reki i jej koni, stres związany z odrobaczaniem można całkowicie wyeliminować dzięki nowemu odkryciu nauk weterynaryjnych: tabletkom odrobaczającym do żucia. Carmen, wrażliwa klacz, która zawsze zaciskała pysk, podnosiła łeb do góry i wytrzeszczała oczy podczas prób podania pasty, teraz ze smakiem zjada podawane z ręki tabletki i traktuje je jako przysmak. Dla Rocky’ego, który ma pewne skłonności do agresji, Reka kruszy tabletki i miesza z porcją  jego codziennej paszy w żłobie. Lekarz weterynarii doradził Rece, żeby sprawdzała żłób Rocky’ego na koniec dnia, ale okazuje się, że koń bez problemu zjada tabletki zmieszane z owsem. Także odrobaczanie kuców jest teraz dużo prostsze. Kiedyś trzeba było dzielić jedną tubkę pasty między dwa kuce. „Zawsze robiłam to z niepokojem. Nigdy nie byłam pewna, czy każdy kuc dostał właściwą dawkę. Dlatego wolę używać tabletek. Wtedy nie ma miejsca na pomyłkę, bo podaje się po prostu jedną tabletkę na 100 kilo wagi. Dwanaście tabletek wystarcza mi, żeby odrobaczyć wszystkie kuce” – opowiada Reka. Tylko stary Trojas nadal dostaje środek odrobaczający przez strzykawkę. „Ma już dwanaście lat i jest za stary, żeby zmieniać nawyki” – wyjaśnia jego właścicielka, szczęśliwa, że znalazła nowoczesne rozwiązania, które pozwalają jej na skuteczne odrobaczanie wszystkich sześciu podopiecznych.

 

Dwie postacie preparatu, te same składniki aktywne

Innowacyjne tabletki do żucia zawierają dokładnie te same składniki aktywne co tradycyjne pasty do odrobaczania, mieszankę iwermektyny oraz prazykwantelu, która jest skuteczna przeciwko glistom, gzom oraz tasiemcom. Lekarz weterynarii opracuje dla Państwa kalendarz odrobaczania, który zapewni zwierzętom najlepszą ochronę przed pasożytami dostosowaną do ich potrzeb.

 

Podawanie tabletek

Tabletki do żucia o przyjemnym smaku stanowią nowoczesną, bezstresową alternatywę wobec tradycyjnych środków do odrobaczania. Podczas stosowania tabletek należy pamiętać o stosowaniu kilku ważnych zasad.

 

equine-deworming-01s.jpg

 

equine-deworming-02s.jpg

 

equine-deworming-03s.jpg

 

equine-deworming-04s.jpg

 

equine-deworming-05s.jpg

 

equine-deworming-06s.jpg

 

equine-deworming-07s.jpg

 

Fakty i liczby: czy wiedzieli Państwo, że...

1/5 przypadków kolki u koni powodowana jest przez tasiemce

Pierwsze odrobaczanie należy przeprowadzić u źrebięcia przed końcem drugiego tygodnia życia

4 odrobaczania rocznie: to zalecają eksperci

5 milimetrów: taki jest rozmiar pasożytów węgorka końskiego, które mogą być przekazane przez matkę w mleku podczas karmienia podczas pierwszych dni życia źrebięcia

57% koni półkrwi waży obecnie ponad 600 kg, zgodnie z danymi pochodzącymi z Niemiec

62 konie na 233 (=69,5%) badanych przez brytyjskich naukowców było zarażonych przez przynajmniej jeden rodzaj pasożytów

80 centymetrów to długość, jaką może osiągnąć tasiemiec u konia

Do 700 kg żywej wagi: taki jest nowy standard skuteczności preparatów do odrobaczania

100 000: liczba jaj, jaką codziennie składa samica glisty końskiej

 

 

Broszura o nowoczsnym odrobaczaniu koni

VB15_EX_Odrobaczanie_6x148x210_08102015_4-1.jpg (VB15_EX_Odrobaczanie_6x148x210_08102015.i...