Virbac Poland

Jak zadbać o skórę atopika?

Ocena 4,7 (13 Głosów)

Dysfunkcja bariery skórnej - przyczyna czy następstwo atopowego zapalenia skóry u psów?

W jaki sposób odbudować barierę ochronną skóry u psa-atopika?

Warstwa rogowa naskórka stanowi istotną funkcję ochronną przed nadmierną utratą wody oraz wnikaniem egzogennych substancji, w tym alergenów*, ze środowiska zewnętrznego. Zaburzenia tej bariery skórnej odgrywają obecnie kluczową rolę w przebiegu atopowego zapalenia skóry u ludzi oraz zwierząt towarzyszących. Związane jest to w dużym stopniu z nieprawidłową budową naskórka, niewłaściwym metabolizmem kwasów tłuszczowych oraz deficytem ceramidów w skórze. Dlatego w leczeniu atopowego zapalenia skóry bardzo ważne jest przemyślane leczenie miejscowe, ale zacznijmy może od początku...

Co to jest właściwie atopowe zapalenie skóry?

Atopowe zapalenie skóry (atopia, AZS) jest genetycznie uwarunkowaną, zależną od czynników środowiskowych, zapalną i świądową chorobą skóry o charakterystycznych objawach. W ostatnich kilku dekadach notuje się dramatyczny wzrost występowania atopii u ludzi, a także u  psów i kotów w uprzemysłowionych krajach. Szacuje się, że atopia jest obecnie najczęstszą chorobą skóry psów i dotyka około 15% populacji. Przez wiele lat uważano, że choroba ta głównie związana jest immunologiczną nadwrażliwością i wytwarzaniem przeciwciał IgE skierowanym przeciwko powszechnie występującym alergenom środowiskowym*, które u zdrowych zwierząt nie wywołują reakcji alergicznych, uczulenia. Na podstawie wielu badań klinicznych udowodniono, że ogromną rolę w rozwoju alergii środowiskowej odgrywają również dysfunkcje bariery skórnej i podstawową drogą wnikania alergenów do organizmu jest właśnie droga przezskórna. U zwierząt w przebiegu atopowego zapalenia skóry bardzo często obserwujemy takie zmiany skórne jak rumień, zliszajowacenie, przeczosy i wyłysienia, nadmierne złuszczanie naskórka oraz łojotok. 

*alergeny środowiskowe, czyli czynniki uczulające występujące pospolicie w najbliższym otoczeniu i trudne do wyeliminowania:  głównie roztocze kurzu domowego, magazynowe oraz traw (Dermatophagoides farinae, D. pteronyssinus, Acarus siro, Tyrophagus putrescientiae) , zarodniki pleśni (m.in. Aspergillus fumigatus, Alternaria alternata), pyłki roślinne (traw, krzewów, kwiatów oraz drzew);

Projekt bez tytułu (1).png

Co to jest bariera skórna i z czego składa się film skórny?

Skóra pełni wiele funkcji, ale przede wszystkim jest barierą ochronną, swoistym „opakowaniem” chroniącym organizm przed nadmierną utratą wody oraz negatywnym wpływem otoczenia. U ludzi i psów z rozpoznanym atopowym zapaleniem skóry opisano wiele zaburzeń w obrębie budowy warstwy rogowej naskórka, której funkcja jako naturalnej bariery jest upośledzona. Stwierdzono u nich poszerzenie przestrzeni międzykomórkowych w wyniku osłabienia połączeń między keratynocytami warstwy zrogowaciałej naskórka oraz nawet czterokrotnego deficytu ceramidów, których niedostatek ułatwia przenikanie alergenów, chorobotwórczych bakterii oraz ucieczkę wody. Dodatkowo w momencie kontaktu z alergenami dochodzi do dalszego osłabiania bariery skórnej, jeszcze większej kserozy skóry, czyli jej przesuszenia, i łatwiejszego wnikania niepożądanych substancji. 

Lipidy naskórka wydzielane są do przestrzeni międzykomórkowych i układane tam w formie blaszek lipidowych. Zjawisko to obrazowo można porównać do układania dachówek na dachu albo cementu wiążącego cegły w ścianie. Tego typu ich organizacja zabezpiecza przed utratą wody oraz wnikaniem niepożądanych substancji czy organizmów. Pisząc o lipidach naskórka mamy głównie na myśli ceramidy, cholesterol, kwasy tłuszczowe i estry cholesterolu. U zwierząt atopowych blaszki lipidowe są nawet dwukrotnie cieńsze oraz często nie są ułożone w sposób ciągły, są poprzerywane, a wręcz wiele przestrzeni międzykomórkowych nie jest wcale wypełnionych lipidami (30% wypełnienia lipidami u atopowych, a u zdrowych psów 90%).

Ceramidy uważane są za jedne z najważniejszych lipidów w naskórku, a ich spadek prowadzi do większej utraty wody, wnikania alergenów oraz zwiększa ryzyko zakażenia bateriami chorobotwórczymi, głownie gronkowcami, które wtórnie powodują ropne zapalenia skóry. Z ceramidami nieodłącznie związany jest również spadek ilości fosforanu sfingiozyny 1 (SP1), która jest produktem rozpadu degradacji ceramidów i wykazuje naturalne właściwości przeciwzapalne. Jej spadek stwierdzany jest głównie w miejscach, gdzie skóra jest zmieniona chorobowo.

Projekt bez tytułu (2).png

W jaki sposób możemy wspomagać naturalną barierę ochronną skóry i leczyć atopowe zapalenie skóry?

Prawidłowe kontrolowanie atopowego zapalenia skóry, które jest alergiczną, przewlekłą i nieuleczalną dermatozą, nie polega tylko na stosowaniu typowych leków przeciwzapalnych i przeciwalergicznych. Nie mniej ważne w prowadzeniu takich pacjentów jest leczenie miejscowe i poprawa funkcjonowania bariery skórnej. Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, omega-3 i omega-6, należy stosować od wewnątrz (czyli doustnie) oraz od zewnątrz (czyli na skórę), szczególnie na 2 miesiące przed okresem pylenia, zanim dojdzie do ostrej fazy alergii, zapalenia skóry oraz powikłań bakteryjnych i grzybiczych. Dostępne są doustne suplementy, bądź diety zawierające niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe oraz preparaty do stosowania miejscowego. Regularne używanie specjalistycznych szamponów w formie mikroemulsji oraz spot-onów zawierających kompleksy lipidów, kwasu linolenowego oraz wspierających syntezę peptydów przeciwdrobnoustrojowych pomaga przywrócić naturalne mechanizmy obronne warstwy rogowej naskórka, łagodzi objawy rumienia i świądu oraz poprawia witalność i nawilżenie skóry. Dzięki częstym kąpielom pozbywamy się szkodliwych alergenów środowiskowych oraz ograniczamy przyleganie mikroorganizmów do powierzchni skóry. Efekt nawilżający redukuje znacząco świąd, a tym samym drapanie, wygryzanie i nadmierne wylizywanie się zwierząt. Ograniczone zostaje nadmierne wypadanie sierści oraz występowanie łupieżu. 

 

O Autorze

Oceń treść: 5 4 3 2 1

Jak zadbać o skórę atopika?

Allerderm spot-on

Dowiedz się więcej

Dermatology Support (Dermatozy, utrata włosa)

Dowiedz się więcej